Xenotransplantatie

Wat is xenotransplantatie?
Xenos is het Griekse woord voor vreemd(eling). In feite betekent xenotransplantatie het transplanteren van organen (zoals hart, lever of nier) van de ene diersoort naar de andere. Maar vrijwel altijd wordt er met xenotransplanatie bedoeld dat er organen van een dier (bijna altijd een varken) naar de mens worden getransplanteerd. Xenotransplantatie wordt nog niet toegepast, maar er wordt wel al veel onderzoek naar verricht.



Waarom wil men varkensharten naar mensen transplanteren?
Orgaantransplantaties van mens naar mens worden al een jaar of twinig met veel succes uitgevoerd. De techniek is zó succesvol, dat er een tekort aan donororganen is ontstaan. Sommige bedrijven denken dat dat tekort kan worden opgelost door dieren (varkens) te gaan gebruiken als orgaanleverancier voor mensen.


Wordt xenotransplantatie al toegepast?
Xenotransplantatie wordt nog niet toegepast in de gezondheidszorg. Daarvoor zijn twee redenen. Allereerst is de techniek om organen van varkens naar mensen te transplanteren nog lang niet ver genoeg. Een varkenshart verschilt namelijk nogal van een mensenhart. Die verschillen veroorzaken een directe afstotingsreactie bij transplantatie naar een mens. Vóórdat medici daarom kunnen denken aan transplantatie van varkensorganen naar mensen, moeten de varkens eerst genetisch gemanipuleerd worden om ze meer op mensen te laten lijken.
De tweede reden is dat transplantatie van varkensorganen naar mensen grote gevaren met zich mee kan brengen voor mens en maatschappij. Varkensharten bevatten namelijk altijd virussen. Voor het varken kunnen die virussen geen kwaad, maar niemand weet wat het effect op mensen is. De kans bestaat dat de virussen van het varkenshart in het lichaam van de patiënt aids-achtige ziekten of kanker kunnen veroorzaken. Niemand weet hoe groot die kans is.


Waarom is Proefdiervrij tegen xenotransplantatie?
Xenotransplantatie kan grote gevaren met zich meebrengen. Niet alleen voor de dieren die worden gebruikt (proefdieren en de uiteindelijke orgaanleveranciers), maar ook voor mens en maatschappij.
Allereerst natuurlijk heeft xenotransplantatie grote gevolgen voor de proefdieren. Voordat xenotransplantatie zelfs nog maar wordt toegepast, zullen er duizenden proefdieren sterven in de genetische experimenten om de dieren meer op mensen te laten lijken.
Maar ook voor mens en maatschappij zijn de risico’s niet te overzien. Alle varkensorganen bevatten namelijk virussen, die niet te vernietigen zijn zonder ook het orgaan zelf te vernietigen. Bij xenotransplantatie ontvangt de patiënt dus niet alleen het orgaan van het varken, maar ook een aantal virussen die met dat orgaan meeliften. Niemand weet wat het effect van die virussen in mensen is. De kans bestaat dat die varkensvirussen in mensen aids-achtige ziekten of kanker kunnen veroorzaken.


Hoe lossen we het tekort aan organen op?
Het tekort aan menselijke organen is een ernstig probleem. Voor dat probleem moet een oplossing komen. Volgens Proefdiervrij is xenotransplantatie echter een verkeerde weg.
Er zijn gelukkig andere technieken in ontwikkeling die het tekort aan organen zouden kunnen verhelpen. De ontwikkeling van kunstorganen bijvoorbeeld. Of het kweken van menselijke organen in het laboratorium.
Een andere manier om het tekort aan menselijke organen op te lossen, is om het aantal beschikbare orgaandonoren te vergroten. Daartoe zou de wet- en regelgeving rond de orgaandonatie kunnen worden aangepast.

Last update: 01/11/2006